Mannengezondheid
Erectieproblemen en plasklachten door een vergrote prostaat zijn twee van de meest voorkomende redenen waarom mannen een arts opzoeken, en allebei worden ze vaak jarenlang uitgesteld. Op deze pagina leest u hoe de middelen werken, welke combinaties gevaarlijk zijn en wat een arts vooraf beoordeelt.
Een erectiestoornis is vaak een signaal van iets anders
Een erectie vraagt gezonde bloedvaten, intacte zenuwen, voldoende testosteron en een hoofd dat meewerkt. Juist omdat de vaten in de penis smal zijn, worden zij vaak als eerste merkbaar aangetast door aderverkalking. Daarmee is een erectiestoornis in veel gevallen een vroeg signaal van hart- en vaatproblemen, soms jaren voordat er klachten op de borst ontstaan. Dat verandert de vraag: niet alleen hoe u de erectie verbetert, maar ook wat de klacht over uw vaten zegt. Andere veelvoorkomende oorzaken zijn diabetes, hoge bloeddruk, roken, overgewicht, te veel alcohol, slaapapneu, een lage schildklierwerking en een tekort aan testosteron. Ook geneesmiddelen spelen een rol: bepaalde bloeddrukverlagers, sommige antidepressiva en middelen bij prostaatklachten kunnen erectieproblemen geven. En dan is er de psychische kant, van prestatiedruk tot relatiespanning en somberheid. Een medische beoordeling is daarom niet alleen een formaliteit om aan een middel te komen.
Sildenafil en tadalafil: hoe ze werken
Sildenafil en tadalafil behoren tot de PDE-5-remmers. Ze maken geen erectie, ze maken er een mogelijk: zonder seksuele prikkeling gebeurt er niets. Het verschil tussen beide zit vooral in de tijd. Sildenafil werkt betrekkelijk kort en wordt kort voor de gelegenheid ingenomen; een zware maaltijd vertraagt de opname. Tadalafil blijft veel langer werkzaam, wat maakt dat het minder om timing draait, en het bestaat ook in een vorm voor dagelijks gebruik. Beide zijn in Nederland receptplichtig. Bijwerkingen komen bij beide voor en hangen samen met het verwijden van bloedvaten: hoofdpijn, blozen, een verstopte neus, maagklachten en soms rugpijn of spierpijn. Zeldzaam maar urgent is een erectie die langer dan enkele uren aanhoudt en pijnlijk wordt; dat is een spoedgeval waarvoor u dezelfde dag hulp zoekt. Ook plotselinge verandering van zien of gehoor is een reden om te stoppen en contact op te nemen.
Welke combinaties zijn gevaarlijk?
De belangrijkste is die met nitraten. Middelen zoals nitroglycerine onder de tong, isosorbidedinitraat en isosorbidemononitraat worden gebruikt bij angina pectoris, en samen met een PDE-5-remmer kunnen ze een sterke, gevaarlijke bloeddrukdaling geven. Diezelfde waarschuwing geldt voor de recreatief gebruikte middelen die bekendstaan als poppers, waarin nitriet zit. Ook riociguat, gebruikt bij bepaalde vormen van hoge druk in de longslagader, gaat niet samen. Voorzichtigheid is verder geboden bij alfablokkers tegen prostaatklachten en bij andere bloeddrukverlagers, omdat de bloeddruk verder kan dalen; daar hoort een aangepaste dosering en een goede uitleg bij. Bij een recent hartinfarct of herseninfarct, bij ernstige hartklachten en bij een sterk verlaagde bloeddruk wordt van een PDE-5-remmer afgezien. Dit zijn precies de punten die een arts nagaat en die niemand uit een advertentie kan afleiden.
Wat beoordeelt de arts vooraf?
Een arts kijkt in de eerste plaats naar het hart- en vaatrisico: bloeddruk, bekende hartziekten, doorgemaakte infarcten, klachten op de borst bij inspanning, diabetes, cholesterol en roken. Vervolgens naar het geneesmiddelengebruik, met nitraten als absolute grens en alfablokkers als punt van aandacht. Verder tellen leverfunctie, nierfunctie, oogaandoeningen in de voorgeschiedenis en gehoorklachten mee. Belangrijk is ook de vraag of de klacht plotseling is ontstaan of geleidelijk, of hij in alle situaties speelt en of ochtenderecties nog voorkomen; dat helpt onderscheiden tussen een overwegend lichamelijke en een overwegend psychische oorzaak. Wie nog nooit is onderzocht en een verhoogd vaatrisico heeft, doet er goed aan zich eerst te laten nakijken: bloeddruk, bloedsuiker en cholesterol zijn eenvoudig te meten en veranderen de behandeling. Bij een tekort aan testosteron, waarbij ook zin en energie verdwijnen, hoort aanvullend onderzoek en geen middel op afstand.
Prostaatvergroting en plasklachten
Een goedaardige prostaatvergroting komt met het ouder worden veel voor en geeft een herkenbaar patroon: moeilijk op gang komen, een slappere straal, nadruppelen, vaker moeten en 's nachts uit bed. De behandeling begint bij leefstijl en bij het nagaan van geneesmiddelen die het plassen bemoeilijken. Helpt dat onvoldoende, dan zijn er twee hoofdgroepen. Alfablokkers zoals tamsulosine ontspannen de spieren rond de blaashals en werken binnen enkele weken; ze kunnen duizeligheid bij opstaan geven en veranderen soms de zaadlozing. Middelen die het hormoon beïnvloeden, zoals finasteride en dutasteride, laten de prostaat langzaam krimpen en hebben maanden nodig; ze beïnvloeden de PSA-waarde, wat bij toekomstig onderzoek van belang is. Alarmsignalen zijn bloed in de urine, helemaal niet meer kunnen plassen, koorts met pijn onderin de buik en snel verergerende klachten; die horen dezelfde dag beoordeeld te worden.
Wanneer is verder onderzoek nodig?
Plasklachten worden in Nederland niet zonder meer aan de prostaat toegeschreven. Een arts sluit eerst andere oorzaken uit: een blaasontsteking, een blaas die niet goed leegt, diabetes, een neurologische oorzaak of de invloed van geneesmiddelen. Daar hoort onderzoek bij, meestal van de urine en soms van het bloed, en zo nodig een echo. Het bepalen van de PSA-waarde is een aparte afweging: de uitslag kan om onschuldige redenen verhoogd zijn en leidt soms tot vervolgonderzoek dat zelf ook belastend is, dus daar hoort een gesprek over voor- en nadelen aan vooraf te gaan. Bij erectieklachten geldt hetzelfde principe: het middel behandelt het symptoom, niet de oorzaak. Wie jonger is en plotseling klachten krijgt, wie pijn heeft, wie een kromstand van de penis ziet ontstaan of wie ook zin en energie kwijt is, hoort lichamelijk te worden onderzocht en niet op afstand te worden beoordeeld.
Een lopende behandeling voortzetten en wat het kost
Gebruikt u al langer hetzelfde middel, bent u eerder onderzocht en gaat het goed, dan kan een arts na een medische beoordeling een herhaalrecept uitschrijven. Wij hebben daarvoor nodig: naam en sterkte van het middel, hoe lang u het gebruikt, uw bloeddruk, bekende hart- en vaatziekten, diabetes en de volledige lijst van uw overige geneesmiddelen, met nitraten in het bijzonder. Zijn de klachten nieuw, plotseling ontstaan of veranderd, of bent u nooit onderzocht, dan verwijzen wij naar uw huisarts. De aanvraag kost 24,90 euro. De vergoeding dekt de medische beoordeling, niet het afgeven van een document. Wijst de arts uw aanvraag op medische gronden af, dan wordt het bedrag terugbetaald. Levert u de gevraagde documentatie of controlewaarden niet aan, dan is de beoordeling wel uitgevoerd en vindt geen terugbetaling plaats. Er bestaat een optie om uw aanvraag met voorrang te laten beoordelen voor 9,90 euro; ook dan geven wij geen levertijd af. Wij werken met een medische vragenlijst en een beoordeling door een arts; er is geen videoconsult, geen telefonisch consult en geen chat met een arts. Bij een positief oordeel ontvangt u per e-mail een document in pdf, opgesteld volgens de bijlage bij richtlijn 2012/52/EU. Daarmee gaat u naar elke apotheek in Nederland en legitimeert u zich met uw identiteitsbewijs; een pincode is er niet. Wij noemen bewust geen levertijd, omdat elke aanvraag apart wordt beoordeeld. Wij zijn geen apotheek en verkopen geen geneesmiddelen; deze pagina is voorlichting over een behandeling en geen aanprijzing van een receptplichtig middel.
Wie deze informatie heeft beoordeeld
Deze pagina is geschreven en inhoudelijk gecontroleerd namens MEDINOW Sp. z o.o. door Damian Wojno, arts ingeschreven in Polen, PWZ-nummer 3211301. De medische inhoud is getoetst aan openbaar beschikbare Nederlandse bronnen: Thuisarts.nl van het Nederlands Huisartsen Genootschap, de NHG-Standaarden, Apotheek.nl van de KNMP en het Farmacotherapeutisch Kompas van Zorginstituut Nederland. De bronnen die specifiek voor dit onderwerp zijn geraadpleegd, staan onderaan deze pagina. Laatst gecontroleerd op 29 augustus 2026; wij herzien deze tekst wanneer de onderliggende richtlijnen of de status van een geneesmiddel wijzigen. Deze tekst is voorlichting en vervangt geen persoonlijk medisch advies: de afweging voor uw situatie maakt een arts die uw gegevens en uw voorgeschiedenis kent. Twijfelt u, of verergeren uw klachten snel, neem dan contact op met uw eigen huisarts of, buiten kantooruren, met de huisartsenpost. Bij een levensbedreigende situatie belt u 112.
Heb ik voor sildenafil een recept nodig?
Ja, sildenafil is in Nederland receptplichtig, net als tadalafil. Voordat een arts voorschrijft, beoordeelt hij uw hart- en vaatrisico, uw bloeddruk en uw overige geneesmiddelen, met nitraten als absolute grens. Dat is geen formaliteit: een erectiestoornis is vaak een vroeg signaal van vaatlijden dat verder onderzoek verdient.
Wat is het verschil met tadalafil?
Het verschil zit vooral in de duur. Sildenafil werkt betrekkelijk kort en wordt kort voor de gelegenheid ingenomen; een zware maaltijd vertraagt de opname. Tadalafil blijft veel langer werkzaam, waardoor timing minder telt, en bestaat ook in een vorm voor dagelijks gebruik. Beide vragen seksuele prikkeling om te werken en hebben vergelijkbare bijwerkingen, zoals hoofdpijn, blozen en een verstopte neus.
Welke combinaties zijn gevaarlijk?
Nitraten, zoals nitroglycerine onder de tong en isosorbidedinitraat of -mononitraat bij angina pectoris, en de nitrietbevattende middelen die poppers worden genoemd: samen met een PDE-5-remmer kan de bloeddruk gevaarlijk dalen. Ook riociguat gaat niet samen. Bij alfablokkers en andere bloeddrukverlagers is aanpassing en uitleg nodig. Bij een recent infarct of ernstige hartklachten wordt ervan afgezien.
Helpt tamsulosine bij plasklachten?
Tamsulosine is een alfablokker die de spieren rond de blaashals ontspant en bij een goedaardige prostaatvergroting binnen enkele weken verlichting kan geven. Mogelijke bijwerkingen zijn duizeligheid bij opstaan en een veranderde zaadlozing. Het middel laat de prostaat niet krimpen; daarvoor worden finasteride of dutasteride gebruikt, die maanden nodig hebben en de PSA-waarde beïnvloeden.
Wat kost de behandeling?
Bij ons kost de medische beoordeling voor het voortzetten van een lopende behandeling 24,90 euro, met een optionele voorrang van 9,90 euro. Die vergoeding dekt de beoordeling, niet het afgeven van een document: wijst de arts de aanvraag op medische gronden af, dan wordt het bedrag terugbetaald; levert u de gevraagde documentatie niet aan, dan vindt geen terugbetaling plaats. De prijs van het geneesmiddel zelf hangt af van de apotheek en staat hier los van.